ચકાસણી અંગે ઓડિટરની જવાબદારીઓ સમજાવો.

ચકાસણી (Verification) અંગે ઓડિટરની જવાબદારીઓ

ચકાસણી અંગે ઓડિટરની જવાબદારીઓ ખૂબ જ મહત્વની હોય છે, કારણ કે પાકું સરવૈયું ધંધાની સાચી અને વાજબી આર્થિક પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે કે નહીં તે નક્કી કરવાનો આધાર મિલકતો અને દેવાની ચકાસણી પર રહેલો હોય છે.

ચકાસણી અંગે ઓડિટરની મુખ્ય જવાબદારીઓ નીચે મુજબ છે:

૧. અસ્તિત્વની ખાતરી (Existence):
ઓડિટરની પ્રાથમિક જવાબદારી એ જોવાની છે કે પાકા સરવૈયામાં દર્શાવેલી મિલકતો અને દેવાં ખરેખર અસ્તિત્વ ધરાવે છે કે નહીં. માત્ર ચોપડા પરની નોંધ જોઈને સંતોષ માનવાને બદલે, શક્ય હોય ત્યાં રૂબરૂ નિરીક્ષણ કરવું જોઈએ.

૨. માલિકી અને હક (Ownership and Title):
મિલકતો માત્ર ધંધાના સ્થળે હોવી પૂરતી નથી, પણ તે કાયદેસર રીતે ધંધાની માલિકીની હોવી જોઈએ. ઓડિટરે તેના માલિકી હકના દસ્તાવેજો (જેમ કે દસ્તાવેજ, શેર સર્ટિફિકેટ વગેરે) તપાસવા જોઈએ.

૩. મૂલ્યાંકન (Valuation):
મિલકતોનું મૂલ્યાંકન સામાન્ય રીતે સ્વીકૃત હિસાબી સિદ્ધાંતો મુજબ થયેલું હોવું જોઈએ. ઓડિટરે જોવું જોઈએ કે:

• ઘસારો યોગ્ય રીતે બાદ કરવામાં આવ્યો છે?
• મિલકત તેની મૂળ કિંમત કે બજાર કિંમત દર્શાવેલી છે?

૪. બોજો કે ગીરો (Charge or Encumbrance):
ઓડિટરે તપાસવું જોઈએ કે કોઈ મિલકત ગીરો (Mortgage) મૂકીને લોન તો લેવામાં આવી નથી ને? જો મિલકત પર કોઈ બોજો હોય, તો તેની સ્પષ્ટતા પાકા સરવૈયામાં હોવી જોઈએ.

૫. ગાણિતિક ચોકસાઈ (Arithmetical Accuracy):
ચોપડે નોંધાયેલી કિંમતો અને પાકા સરવૈયામાં દર્શાવેલી રકમ વચ્ચે મેળ ખાવો જોઈએ. સરવાળા અને બાદબાકીની ભૂલો ન હોવી જોઈએ.

૬. રજૂઆત અને પ્રકટીકરણ (Presentation and Disclosure):
કંપની ધારાની જોગવાઈઓ મુજબ મિલકતો અને દેવાંનું યોગ્ય વર્ગીકરણ (દા.ત. ચાલુ મિલકતો, કાયમી મિલકતો) પાકા સરવૈયામાં થયેલું હોવું જોઈએ.