અન્વેષણનો અર્થ આપી તેની જરૂરિયાત સમજાવો.

અન્વેષણનો અર્થ અને જરૂરિયાત (Meaning and Need for Investigation)

અન્વેષણનો અર્થ (Meaning of Investigation):
સામાન્ય શબ્દોમાં, અન્વેષણ એટલે કોઈ ખાસ હેતુ માટે હિસાબી ચોપડાઓની કરવામાં આવતી ઝીણવટભરી અને ઊંડી તપાસ. ઓડિટમાં હિસાબોની સત્યતા તપાસવામાં આવે છે, જ્યારે અન્વેષણમાં સત્યતાની સાથે સાથે તેની પાછળના કારણો અને તથ્યોની તપાસ કરવામાં આવે છે. અન્વેષણ એ ‘શંકા’ અથવા ‘ચોક્કસ ઉદ્દેશ્ય’ થી શરૂ થાય છે અને તે ઓડિટ કરતા વધુ વ્યાપક હોય છે.

અન્વેષણની જરૂરિયાત (Need for Investigation):

અન્વેષણ કરાવવાની જરૂરિયાત નીચેના સંજોગોમાં ઉભી થાય છે:

૧. ધંધાની ખરીદી વખતે:
જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ચાલુ ધંધો ખરીદવા માંગતી હોય, ત્યારે તે ધંધાની મિલકતો, દેવાં અને ભવિષ્યની કમાણી શક્તિની સાચી જાણકારી મેળવવા માટે અન્વેષણ જરૂરી છે.

૨. લોન કે ધિરાણ મેળવવા:
બેંકો કે નાણાકીય સંસ્થાઓ જ્યારે કોઈ કંપનીને મોટી રકમનું ધિરાણ આપે છે, ત્યારે કંપની તે નાણાં પરત કરી શકશે કે નહીં તેની ખાતરી કરવા માટે ધંધાની આર્થિક સદ્ધરતા તપાસવી જરૂરી બને છે.

૩. છેતરપિંડી કે ઉચાપતની શંકા હોય ત્યારે:
જ્યારે સંચાલકોને એવી શંકા જાય કે કેશિયર કે અન્ય કર્મચારીએ રોકડ અથવા માલસામાનની ઉચાપત કરી છે, ત્યારે તે પકડવા અને તેના પુરાવા મેળવવા અન્વેષણ અનિવાર્ય છે.

૪. ભાગીદારના પ્રવેશ કે નિવૃત્તિ વખતે:
પેઢીમાં જ્યારે નવો ભાગીદાર આવે ત્યારે તે પેઢીની સાચી સ્થિતિ જાણવા ઈચ્છે છે, અથવા જ્યારે કોઈ ભાગીદાર નિવૃત્ત થાય ત્યારે તેના હિસ્સાની સાચી રકમ નક્કી કરવા અન્વેષણની જરૂર પડે છે.

૫. સરકારી કે કાયદાકીય તપાસ માટે:
જ્યારે કંપની ધારાની જોગવાઈઓનો ભંગ થયો હોય અથવા જાહેર હિતમાં તપાસની જરૂર હોય, ત્યારે સરકાર દ્વારા સ્પેશિયલ ઈન્વેસ્ટિગેટરની નિમણૂક કરવામાં આવે છે.

૬. વધુ પડતો ખર્ચ કે ઓછો નફો શોધવા:
જો ધંધામાં અચાનક નફો ઘટી જાય કે વેચાણ વધવા છતાં નફો ન વધતો હોય, તો તેના મૂળ કારણો શોધવા માટે મેનેજમેન્ટ અન્વેષણ કરાવે છે.

૭. વીમાના દાવા માટે:
આગ કે અકસ્માત સમયે ધંધાને થયેલ સાચું નુકસાન અને વળતરની રકમ નક્કી કરવા માટે વીમા કંપની અથવા ધંધાનો માલિક અન્વેષણ કરાવે છે.