અન્વેષણના હેતુઓ જણાવો.

અન્વેષણના મુખ્ય હેતુઓ (Main Objectives of Investigation)

• ચાલુ ધંધો ખરીદવા માટે: જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ કે કંપની અન્ય ચાલુ ધંધો ખરીદવા માંગતી હોય, ત્યારે તે ધંધાની સાચી કમાણી શક્તિ અને મિલકતોની વાસ્તવિકતા જાણવા અન્વેષણ કરાવે છે.

• નાણાં ધીરાણ આપવા માટે: બેંક કે નાણાકીય સંસ્થાઓ કોઈ ધંધાને મોટી લોન આપતા પહેલા તે ધંધાની આર્થિક સદ્ધરતા અને નાણાં પરત કરવાની ક્ષમતા તપાસવા અન્વેષણ કરે છે.

• હિસાબી ઉચાપત કે છેતરપિંડી શોધવા: જ્યારે માલિકને શંકા હોય કે હિસાબોમાં કોઈ મોટી ગોટાળો, રોકડની ઉચાપત કે માલની ચોરી થઈ છે, ત્યારે તેની ઊંડી તપાસ માટે અન્વેષણ કરાય છે.

• ધંધાના સ્થળ ફેરબદલનું વળતર નક્કી કરવા: જ્યારે સરકાર કે કોઈ સંસ્થા દ્વારા ધંધાની જગ્યા સંપાદન કરવામાં આવે, ત્યારે તે ધંધાને થતા નુકસાનનું યોગ્ય વળતર નક્કી કરવા અન્વેષણ જરૂરી બને છે.

• કંપની ધારાની જોગવાઈઓના પાલન માટે: જ્યારે કંપનીના વહીવટમાં ગેરરીતિની શંકા હોય, ત્યારે કેન્દ્ર સરકાર કે અદાલતના આદેશથી કંપની ધારા મુજબ તપાસ કરવા માટે અન્વેષણ થાય છે.

• વીમા દાવાની રકમ નક્કી કરવા: ધંધામાં આગ લાગે કે અન્ય નુકસાન થાય ત્યારે ‘લોસ ઓફ પ્રોફિટ’ પોલીસી હેઠળ સાચું વળતર મેળવવા અને દાવાની રકમ નક્કી કરવા અન્વેષણ કરાય છે.

• કરવેરાની જવાબદારી નક્કી કરવા: આવકવેરા કે અન્ય વેરાના સત્તાધારીઓને જ્યારે લાગે કે કરચોરી થઈ છે, ત્યારે સાચી કરપાત્ર આવક નક્કી કરવા માટે અન્વેષણ હાથ ધરે છે.

• નવા ભાગીદારના પ્રવેશ વખતે: જ્યારે ભાગીદારી પેઢીમાં નવો ભાગીદાર પ્રવેશ મેળવે, ત્યારે તે પેઢીની સાચી નાણાકીય સ્થિતિ અને પાઘડીનું મૂલ્ય જાણવા માટે અન્વેષણ કરાવી શકે છે.

• શેરબજારમાં લિસ્ટિંગ કે શેરના મૂલ્યાંકન માટે: કંપનીના શેરની વાજબી કિંમત નક્કી કરવા અથવા શેરબજારમાં નોંધણી કરાવતી વખતે રોકાણકારોના હિત માટે અન્વેષણ કરવામાં આવે છે.

• સંચાલકીય કાર્યક્ષમતા તપાસવા: ધંધાના સંચાલકો કે ઉચ્ચ અધિકારીઓ કાર્યક્ષમ રીતે કામ કરે છે કે નહીં અને કયા વિભાગમાં ખર્ચ વધુ થાય છે તે જાણીને સુધારાત્મક પગલાં લેવા અન્વેષણ કરાય છે.